Στον παρακάτω συνδεσμο μπορείτε να ακούσετε σε μέλος την Αργή Δοξολογία Ιακώβου σε ήχο δεύτερο ειρμολογικό (εσω εκ του πα) ενώ στις φωτογραφίες υπαρχει και το κείμενο το οποίο είναι από την Μουσική Cυλλογή του Γ.Προγάκη.
Αν κατά την μελέτη σας δημιουργούνται απορίες παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μου μέσω των σχολίων (πάντα επώνυμα παρακαλώ).
Συνεχίζουμε ακάθεκτοι την ραδιοφωνική μας προσπάθεια , με την νέα μας εκπομπή, η οποία περιέχει μέλη του δευτέρου ήχου του όρθρου και της Θείας Λειτουργίας ...αλλά και μέλη από τον εσπερινό και όρθρο της εορτής της Υπαπαντής φυσικά από σπουδαίες αυθεντικές ζωντανές και παραδοσιακές εκτελέσεις
Υπέροχα μέλη από την Κυριακή των Πατέρων αλλά και Αναστάσιμα του δευτέρου ήχου ακούγονται στην νέα εκπομπή.
Με την σειρά που ακούγονται:
Λυκ.Πετρίδης (αναστάσιμα β΄ήχου στον όρθρο)
Αθ.Καραμάνης (αίνοι και στιχηρά αναστάσιμοι δευτέρου ήχου)
Μ.Τσαμκιράνης (προσόμοια των Πατέρων και το δοξαστικό "Των Αγίων Πατέρων ο χορός"
Δ.Νεραντζής (δύναμις Κρητός)
Κυρ.Δασκαλούδης (χερουβικός ύμνος ήχος β΄ )
Μαν.Χατζημάρκος (άξιον εστί δευτερόπρωτος του Φιλανθίδη)
Στην καινούργια μας εκπομπή μπορείτε να ακούσετε τα παρακάτω μέλη: Κεκραγάριο Ιακώβου δευτέρου ήχου από Λ.Σφήκα. Απολυτίκιο, καθίσματα , αναβαθμούς (β' ήχου) από Θρ. Στανίτσα. Δόξα και νύν από τον Ν' Ψαλμό από τον Αθ.Παναγιωτίδη. Τρίτο εξαποστειλάριο και πασαπνοάρια αναστάσιμα β' ήχου (Γ.Σύρκας 1976) Εωθινό τρίτο (Θρ. Στανίτσας) Στίχοι δοξολογίας Ιακώβου β' ήχου (Αθ.Παναγιωτίδη) Δύναμις Κρητός (Δ.Νεραντζής 1982). Χερουβικός ύμνος β΄ήχου από πατριαρχικό ναό (Β.Νικολαΐδης 1974). Λειτουργικά και Άξιον Εστίν σε ήχο δευτερόπρωτο (Δημ.Παϊκόπουλος) Καλή ακρόαση...
Λίγο πολύ όλοι μας έχουμε υπάρξει άσωτοι στη ζωή μας είτε στο πνεύμα είτε στο σώμα και στο πνεύμα... αλλά ο Πατέρας μας ...ο Κύριος και Θεός μας είναι ....εκεί ... στο κατώφλι της αιωνίου ζωής μας και μας προσμένει με ανοιχτή την αγκαλιά ...και κάνει υπομονή ... και περιμένει ένα καρδιακό Κύριε Ελέησον να πούμε για να ενωθεί μαζί μας... Μακάρι να ποθούσαμε και να αγαπούσαμε τον Κύριό μας όσο μας αγαπά Αυτός... μα τι λέω ας ήταν και στο έν δέκατο...
Μια νέα δροσερή καλοκαιρινή εκπομπή με ήχους πανηγυρικούς, από χείλη των γνωστών αγνώστων... και ηρώων των αναλογίων, Θανάση Παναγιωτίδη, τον Θρασύβουλο, τον Εμανουηλίδη, τον κυρ Λυκούργο τον Πετρίδη, αλλά και τον Σπύρο τον Μαϊδανόγλου, όλη αυτή την όμορφη ψαλτοπαρέα, που σίγουρα ανάμεσα τους θα χωνόταν και ο κυρ Φώτης ο Κόντογλούς, και θα προσπαθούσε να ρουφήξει τα όσα σπουδαία θα ξεστόμιζαν αυτοί οι μεγάλοι περί μουσικής για να ξεδιψάσει το διψασμένο και ανήσυχο πνεύμα του... Γιαυτό και γω τιμής ένεκεν τον ''στρίμωξα'' μέσα σε αυτή την υπέροχη συντροφιά....
Μια νέα εκπομή.... ΕΔΩ με θέμα την Κυριακή των Μυροφόρων. Περιέχει πάρα πολύ ωραία μέλη από πρωτοψάλτες του περασμένου αιώνα ...( Αβραμίδη, Ταλιαδώρο, Παναγιωτίδη, Παϊκόπουλο, Καραμάνη, Καρακαλλινούς....) όπου με το ιδιαίτερο ύφος του ο καθένας... μας συντροφεύουν σε νοσταλγικά ταξίδια...στο παρελθόν..... Καλή ακρόαση...
Από τα χείλη του πατρός Παναρέτου
Φιλοθεΐτου, σας προσφέρουμε παραλλαγή και μέλος, από τα αναστάσιμα του β' ήχου και σε συνδυασμό
με τη σύντομη θεωρία του ήχου που υπάρχει ΕΔΩ είναι μια καλή αρχή...για εκείνους
που έχουν ήδη κάνει μια εισαγωγή στην Βυζαντινή Μουσική να την ξαναθυμηθούν και
να συνεχίσουν...ή έστω να αναζωπυρωθεί το ενδιαφέρον τους γι αυτήν.
Ας μη γελιόμαστε όμως για να
μάθει κάποιος δεν αρκούν όλα αυτά αλλά χρειάζεται μακρά και επίπονη σπουδή όπως
όλες οι τέχνες.
Ας ξεκινήσουμε να περιγράψουμε τα χαρακτηριστικά του
δευτέρου ήχου.
Ο δεύτερος κατά την τάξη ήχος, στην βυζαντινή μουσική είναι
ίσως ο Λύδιος τρόπος των αρχαίων (…Λυδιστί αρμονία…).
Έχει βάση του μέλους του τον Δι και ανήκει στο χρωματικό
γένος.
Κλίμακα: Ο Β΄ηχ. Χρησιμοποιεί για την σύσταση της κλίμακας
του, δύο όμοια τετράχορδα αποτελούμενο από τους τόνους ελάχιστο (8 μόρια)
τριημητόνιο (14 μόρια ) και ελάχιστο, διαζευγμένα με τον μείζονα τόνο (12 μόρια
) Γα-Δι.
Βάση: Η βάση του ήχου όπως προείπαμε είναι ο Δι για τον
κύριο
δεύτερο, ενίοτε ο Βου (μέσος ) και για τα ειρμολογικά μέλη ο Πα επειδή ο
ήχος σε αυτά τα μέλη τριφωνεί, και δανείζεται (μιμείται) την κλίμακα και την
πορεία του πλβ΄(από πολλούς αποκαλείται και έσω…αλλά δεν γνωρίζω κατά πόσο αυτός
ο όρος είναι δόκιμος).
Δεσπόζοντες φθόγγοι: Στα μεν από του Δι μέλη δεσπόζει ο Βου,
ο Δι και ο Ζω, ενώ στα μέλη από τον Πα έχουμε δεσπόζοντες τον Πα-Δι.
Καταλήξεις: ατελείς καταλήξεις κάνει στους Βου-Δι-Ζω,
εντελείς και τελικές στο Δι, εάν καταλήξει τελικώς στον Βου το οποίο κάνει σπανίως τότε χαρακτηρίζεται ως μέσος του
δευτέρου (κατά τους αραβοπέρσες Χουζάμ ή Χιουζάμ.)
Απήχημα: Ο δεύτερος ήχος απηχείται με την ανάβαση από τον
Βου δύο τόνων ελαχίστου και μείζονα βου-γα-δι και για τα σύντομα μέλη και για
τα στιχηραρικά, μόνο που στα δεύτερα χρησιμοποιείται ποιο αργή μουσική φράση.
Έλξεις: Όταν το μέλος ενδιατρίβει στο Δι τότε ο Γα έλκεται από τον Δί, όταν το μέλος στην
κατάβασή του φτάνει έως τον Πα τότε αυτός ο Πα είναι ο Πα της διατονικής
κλίμακας και μάλιστα μπορεί να έλκεται και κατά τι από τον βού, το τετράχορδο
του μαλακού χρώματος 8-14-8 τηρείται μόνο όταν το μέλος προσπεράσει τον Πα και
οδεύει προς το κάτω Νη.
Συστήματα: ο κύριος δεύτερος
εκ του Δι καθώς και ο μέσος του εκ του Βου αρέσκονται να αναπτύσσουν το
μέλος τους κατά διφωνίες Δι-βου-γα-δι-κε-ζω-κε-δι-γα-γα-βου, ενώ τα ειρμολογικά
εργάζονται στην τριφωνία Πα-Δι γι αυτό και μας παραπέμπουν ακουστικώς αλλά και
θεωρητικώς εις τον πλβ΄.
Το ήθος του ήχου: Το ήθος του δευτέρου ήχου είναι συσταλτικό
γλυκό και παθητικό συνάμα, και αυτό τον κάνει καταλληλότερο για την έκφραση της
μετανοίας, ικεσίας, ελπίδας, αφοσιώσεως, και αγάπης, για τους παραπάνω λόγου
θεωρείται αμιγώς εκκλησιαστικός ήχος.
Καν δευτέραν είληφας εν τάξει θέσιν
Αλλ’ ηδονή πρώτη συ τω μελιρρύτω
Το σον μελιχρόν και γλυκύτατον μέλος
Οστά πιαίνει , καρδίας τ΄ενηδύνει.
Σειρήνες είδον δευτέρου πάντως μέλη.
Ούτω πράος σοι ρει μελισταγές μέλος .
Δηλαδή:Αν και έλαβες δεύτερη θέση εις την τάξη των ήχων,
εντούτοις ηδονή περισσότερη υπάρχει σε σένα τον μελίρρυτο.
Το μέλος σου σαν μέλι ευχάριστο και γλυκύτατο, παχύνει και
τα οστά των ανθρώπων και τις καρδιές βαθειά ευχαριστεί και τέρπει. Ασφαλώς οι
Σειρήνες έψαλλαν μέλη δευτέρου ήχου.
Τόσο ήρεμα εκχύνεται το μέλος σου, όμοιο με μέλι που
στάζει.
Παρακάτω παραθέτουμε σε παραλλαγή και μέλος τα βασικότερα αναστάσιμα μέλη του δευτέρου ήχου, από τον πατέρα Πανάρετο .....
