3η 9ος Κύκλος Κυριακή Πατέρων ήχος Γ΄

Ακόμη μια νέα εκπομπή με το αγαπημένο δοξαστικό των πατέρων να ψαλλεται από δύο μαίστορες του αναλογίου τον Αθανάσιο Παναγιωτίδη και τον Χρύσανθο Θεοδοσόπουλο, που όπως μας τονίζει και ο αείμνηστος Φραγκίσκος Μανιάτης στην εκπομπή, και στον αιώνιο ύπνο τους μόνον ένα μνήμα είναι ανάμεσά τους...

άλλοι πρωτοψάλτες που ακούγονται στην  εκπομπή είναι: ο Πανάρετος Φιλοθείτης, το πατριαρχικό δίδυμο Αστέρης - Φλοίκος, Ματθαίος                                                                                                      Τσαμκιράνης, Αθανάσιος Καραμάνης.



....Καλή  ακρόαση.....  

2η 9ος Κύκλος Ήχος Β΄εωθινό Η΄

Νέα εκπομπή του 9ου Κύκλου, ψάλλουν με την σειρά που ακούγονται οι:
Καραμάνης Αθ.
Αβραμίδης Σαβ.
Τσαμκιράνης Ματ.
Νίκου Δημ.
Θεοδοσόπουλος Χρ.
Νεραντζής Δημ.

..Καλή  σας  ακρόαση..... 

Γ8 Αγίου Νεκταρίου και Άγιος Μηνάς ...

                                                                              

8η εκπομπή τρίτου κύκλου με ύμνους από τις ακολουθίες των : Αγίου Νεκταρίου επισκόπου Πενταπόλεως, και Αγίου Μηνά, και φυσικά τα  σχετικά σχόλια .....

καλή ακρόαση..................

ΝΕΑ ΕΚΠΟΜΠΗ ΜΕ ΥΜΝΟΥΣ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΟΦΟΡΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΘΩΜΑ

 Συνεχίζουμε τη προσφορά μας σε ακουστικό υλικό από το αρχείο μας με σπάνιες και όχι μόνο   ηχογραφήσεις έτσι  μπορείτε να κατεβάσετε   ΕΔΩ    την νέα εκπομπή με ύμνους της Αναστάσεως , και της Κυριακής του Θωμά.

Τους ύμνους αποδίδουν οι:

ΑΝΣΤ.ΗΜ. ΧΡΥΣΑΦΟΥ.ΚΑΡΑΜΑΝΗΣ.   

 Ο ΑΓΓ.ΕΒΟΑ.ΑΡΓΟ.ΠΡΙΓΓΟΥ

20 Ο ΑΓΓ.ΕΒΟΑ ΣΤΑΝΙΤΣΑΣ.

21 ΧΡΣΤ.ΑΝΕΣΤΗ ΑΡΓΟ ΚΑΡΑΜΑΝΗΣ

22  Σώμα Χριστού [μέλος Καραμάνη, ήχος α']

23 Θ΄ΩΔΗ.ΣΕ ΤΗΝ ΦΑΕΙΝΗ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ. ΣΑΒΒΑΣ

24 ΕΜΟΝ ΜΕΛΟΝ ΧΕΙΡΙ ΣΟΥ.ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ.ΣΑΒΒΑΣ

25 00 ΔΕΥΤΕ ΛΑΒΕΤΕ ΦΩΣ ΚΑΡΑΜΑΝΗΣ.

 01 ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗΝ ΣΟΥ ΚΑΡΑΜΑΝΗΣ.

02 ΧΡ.ΑΝΕΣΤ.αργο.ΧΟΡΩΔΙΑ. ΠΕΤΤΑ

07 ΕΙΡΜΟΙ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ.ΤΑΛΙΑΔΩΡΟΣ.ΧΑΡ

08 Ω ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΜΕΓΑ ΚΑΡΑΜΑΝΗΣ.

10 ΠΑΣΧΑ ΙΕΡΟΝ ΣΤΑΝΙΤΣΑΣ

12 ΑΙ ΜΥΡΟΦΟΡΟΙ..ΣΤΑΝΙΤΣΑΣ.

13 ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΤΕΡΠΟΝ..ΔΑΝΙΗΛΙΔΗΣ.

15 Δ.ΑΝΑΣΤΑΣ.ΗΜΕΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ

 ΑΙΝΟΙ .Κ. ΘΩΜΑ Α΄.ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ

26 ΜΕΘ ΗΜΕΡΑΣ ΟΚΤΩ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ

ΧΡ.ΑΝΕΣΤΗ.ΣΥΝΤΟΜΟ.ΠΕΤΤΑΣ

Ενώ    ΕΔΩ ΚΑΤΕΒΑΖΕΤΕ ΜΟΝΟ    του παραπάνω ύμνους  σε μορφή rar.  Φυσικά  όλα τα παραπάνω μπορούν να κατέβουν μέσα στις επόμενες 25-30 ημέρες...όπως πάντα.

Καλή ακρόαση......

Λίγα θεωρητικά του βαρέως ήχου .

                                                                       ΒΑΡΥΣ

Ο έβδομος κατά σειρά ήχος είναι ο πλάγιος του τρίτου ή βαρύς. Εδώ να σημειώσουμε ότι ο βαρύς έχει ιδιάζουσα αρκτική μαρτυρία η οποία δεν έχει καμία σχέση με τον κύριό του τον τρίτο, όπως συμβαίνει στους υπόλοιπους πλάγιους ήχους.

Ο βαρύς αντιστοιχεί στον Υποφρύγιο τρόπο των αρχαίων, και ονομάσθηκε έτσι επειδή έχει την χαμηλότερη τονικά  βάση όλων των ήχων, δηλαδή τον Ζω. Επειδή όμως το χαμηλό της βάσεως περιορίζει το μέλος και δεν επιτρέπει την κατάβαση σε βαρύτερους τόνους, έγινε μετάθεση της βάσεως στον Γα, σε ορισμένα όμως μέλη διατηρήθηκε η βάση του Ζω.

Βάση:

 Ο βαρύς έχει τρείς βάσεις, τον Γα  ( βαρύς εναρμόνιος εκ του Γα …ο ήχος του αναστασιματαρίου…), τον Ζω τον φυσικό (8 μόρια κάτωθεν του ΝΗ) και τον Ζω εν υφέση (12 μόρια κάτωθεν του Νη)

Κλίμακα :

 Χρησιμοποιεί την εναρμόνια κλίμακα σε μέλη στιχηραρικά –ειρμολογικά και την διατονική σε μέλη κυρίως της παπαδικής. Εδώ να τονίσουμε πως το θέμα κλίμακα στον συγκεκριμένο ήχο και ειδικά για τα αργά μέλη δεν είναι τόσο απλό και δεν μπορεί να αναλυθεί σε μια γνωριμία και μόνο με τον ήχο, όπως αυτή εδώ που προσπαθούμε να πετύχουμε μέσα από αυτές τις σημειώσεις, θα πρέπει να αναλυθεί και να διδαχθεί ο ήχος στον μαθητή από έμπειρο δάσκαλο, με πλούσιες θεωρητικές γνώσεις και φυσικά εμπειρία.

Παρόλα αυτά θα προσπαθήσουμε επιγραμματικά να δώσουμε μια εικόνα για το τι συμβαίνει στον βαρύ.

Βαρύς εναρμόνιος εκ του Γα (αναστασιματαρίου).

Βάση είπαμε έχει τον Γα και κλίμακα αυτή του τρίτου ήχου,( Φα μείζονα της ευρωπαϊκής..)  διαφέρει στους δεσπόζοντες φθόγγους που είναι Γα, Δι, Ζω΄, καταλήξεις κάνει ατελείς στον Γα, Δι, Πα, εντελείς στον Γα, και ενίοτε στον Νη, και τελικές στον Γα. Χρησιμοποιεί την εναρμόνιο φθορά επί του Ζω κυρίως, τη συναντάμε και στον Γα και σπανιότερα στον Βου. 

Βαρύς εναρμόνιος εκ του Ζω.

Βάση έχει τον Ζω ύφεση,  και η κλίμακά του αποτελείται από δύο διαζευγμένα εναρμόνια τετράχορδα (12-12-6) από μείζονα τόνο Βου-Γα (12), δεσπόζει ο Ζω και ο Δι γίνονται ατελείς καταλήξεις εις τον Δι και το Νη εντελείς στον άνω Ζω΄ και τελικές στον Ζω, στον Βου και στον Ζω΄ δε τίθεται εναρμόνιος φθορά.     

Απλός Βαρύς (.. μαλακός..) διατονικός.

 

Η κλίμακά του αποτελείται από συννημένα τετράχορδα των 8-12-10 αρχόμενος εκ του κάτω Ζω (βάση) με προσλαμβανόμενο Κε-Ζω΄(12), δεσπόζουν ο Ζω-Πα-Γα ενώ έλκεται ο Κε από τον Ζω΄

Βαρύς τετράφωνος (διατονικός).

 

Βάση έχει τον Ζω και πορεία διαξευγμένων τετραχόρδων 8-12-10, με διαζευκτικό τον Βου-Γα (12) και τον Γα ελκόμενο ενίοτε από τον Δι, χαρακτηρίζεται και ως χαμηλός λέγετος.

Βαρύς επτάφωνος διατονικός.

Και πάλι με βάση τον κάτω Ζω και κλίμακα πανομοιότυπη με του τετραφώνου όσο αφορά το κομμάτι Ζω-Ζω΄  ενώ από τον Ζω΄ έως τον άνω Γα΄ χρησιμοποιεί το πεντάχορδο το απλού βαρέως (8-12-10-8). Δεσπόζοντες έχει τους: Ζω-Δι-Ζω΄ και έλξεις τον Γα προς τον Δι και τον Κε προς τον Ζω΄.

Βαρύς πεντάφωνος (πρωτόβαρυς).

Βάση έχει τον φυσικό Ζω.

 Κλίμακα  έως τον Δι αυτή του απλού βαρέως.

 Ενδιατρίβει  γύρω από τον Δι (5 φωνές κατά το οξύ από την βάση εξ ου και 5φωνος) και επειδή  χρησιμοποιεί γραμμές του πρώτου ειρμολογικού ονομάζεται και πρωτόβαρυς, διαφέρει δε στις τελικές καταλήξεις (καταλήγει στον Ζω).
Στο σημείο αυτό μπορούμε,ε να αναφέρουμε και τον γνωστό ως Πεστενγκιάρ :

...ως μέσος του πλαγίου του πρώτου διφώνου φθορικού (νάος ή σαμπά) .
Άλλη μία κλίμακα του βαρέως είναι αυτή με την οποία ψάλλουμε "Τον Δεσπότη..." που ξεκινά με την φθορά του δευτέρου :

Μπορούμε να πούμε και άλλα τινά για τον βαρύ διότι όποιος ήχος καταλήγει στον Ζω χαρακτηρίζεται ως βαρύς και φυσικά να πούμε πως τις παραπάνω κλίμακες δεν τις συναντάμε στα μέλη καθαρές όπως τις περιγράψαμε αλλά αναμεμιγμένες μεταξύ τους και θα πρέπει κάθε φορά για να εκτελούμε σωστά να βλέπουμε τις «συμφωνίες» που κάνει το μέλος (..πχ: τετράφωνος, πεντάφωνος, επτάφωνος, κ.τ.λ…) καθώς και ποιοι φθόγγοι δεσπόζουν , για μια άρτια εκτέλεση. 

Το ήθος του Βαρέως: ποικίλει και κλίνει περισσότερο προς το ησυχαστικό λόγω της μικρής έκτασης του εναρμονίου (…συνήθως μέχρι τον άνω Ζω΄), στον διατονικό δε, έχει ύφος παρεμφερές με του λεγέτου, δηλαδή πανηγυρικό και ευφρόσυνο.

Απήχημα...εδώ:

Οι ιαμβικοί στίχοι της Οκτωήχου μας λένε τα εξής:

«οπλιτικής φάλαγγος οικείον μέλος

Ο του βάρους συ κλήσιν ειλιφώς φέρεις

Ήχον τον απλούν, τον βάρους επώνυμον,

Ο τους λογισμούς εν βοαίς μισών φιλεί

Ανδρών δε άσμα δευτερότριτε βρέμεις.

Ων ποικίλος δε, τους απλούς έχεις φίλους».

Δηλαδή : Εσύ που φέρεις την ονομασία του βάρους , έχεις μέλη που θυμίζουν στρατιωτική φάλαγγα.

Τον απλό τούτο ήχο τον βαρύ επονομαζόμενο,  ιδιαιτέρως αγαπούν όσοι αποστρέφονται τις σκέψεις και τις έννοιες που εκφράζονται με φωνές και κραυγές .

Σοβαρό άσμα που αρμόζει σε άνδρες αποδίδεις με ζωηρότητα εσύ που είσαι ο δεύτερος ήχος του εναρμονίου γένους μετά τον τρίτο, αν και έχεις ποικιλία στα μέλη σου,  φίλοι σου είναι οι απλοί άνθρωποι που αγαπούν την απλότητα του μέλους.    

Ας γνωρίσουμε τον Πλάγιο του Πρώτου

Μετά του κυρίους ήχους περνάμε στους πλαγίους .

Οι πλάγιοι ήχοι βρίσκονται τέσσερες φωνές κατά το βαρύ τετράχορδο από τη θέση που βρίσκονται οι κύριοί τους.

Πρώτος στη σειρά των πλαγίων ή παραγώγων ήχων βρίσκεται ο πλάγιος του πρώτου (πλα΄) ο οποίος πιθανότατα να αντιστοιχεί στον υποδώριο τρόπο των αρχαίων.
Βάση : Ο πλα΄ανήκει στο διατονικό γένος και ως εκ τούτου χρησιμοποιεί τις διατονικές φθορές, η βάση του όμως διαφέρει στα ειρμολογικά όπου είναι ο Κε με τα στιχηραρικά και παπαδικά που βάση είναι ο Πα.

Κλίμακα : Χρησιμοποιεί την διατονική κλίμακα εκ του Πα (10-8-12) διαζευγμένη με μείζονα τόνο (Δι-Κε=12).

Δεσπόζοντες φθόγγοι: Στα στιχηραρικά και τα παπαδικά είναι ο Πα, Δι, Κε,ενώ στα ειρμολογικά είναι ο Κε, Νη.

Έλξεις : Ο πλα΄ αγαπά να δείχνει τον Ζω σε ύφεση, και δεν είναι λίγες οι

φορές που θα συναντήσουμε την εναρμόνιο φθορά επί του Ζω…σε αυτή την περίπτωση βέβαια προκύπτει μικτή κλίμακα (…αποτελούμενη δηλαδή από  δύο ή και περισσότερες κλίμακες και όχι αμιγώς την δική της..) Καταλήξεις : Στα στιχηραρικά μέλη γίνονται ατελείς στους Δι, Κε, εντελείς στον Πα, και τελικές στους Δι και Πα. Στα ειρμολογικά γίνονται ατελείς στον Νη, εντελείς και τελικές στον Κε. Στα παπαδικά δε, γίνονται ατελείς στους Δι, Κε, εντελείς στους Δι, Πα, και τελικές εις τον Πα. Οι οριστικές καταλήξεις ή οι καταλήξεις προς παύση γίνονται πάντα στην Βάση του ήχου, δηλαδή στον Πα.

Συστήματα : Ο πλα΄ ακολουθεί το οκτάχορδο σύστημα (διαπασών) συχνά όμως ιδίως στα ειρμολογικά μεταβαίνει και αυτό όπως και ο κύριός του, ο πρώτος κατά τροχό, όταν επί του Κε τίθεται  η διατονική φθορά του  Πα οπότε τα διαστήματα γίνονται  κατά το οξύ  αντί κε-ζω-νη΄-πα΄(10-8-12-10), σε πα-βου-γα-δι-κε (10-8-12-12).
ιδού τρεις από τις βασικές κλίμακες του πλαγίου του πρώτου.

Το ήθος του πλα΄: ποικίλλει ανάλογα με τα μέλη, άλλοτε έχει χαρακτήρα πανηγυρικό και χαρμόσυνο, και άλλοτε παθητικό και θρηνώδη, ο Χρύσανθος από την Μάδυτο μας λέει: το ήθος του πλα΄ για τα στιχηραρικά και τα παπαδικά κλίνει προς το…. φιλοίκτιρμων και θρηνώδες ενώ για τα ειρμολογικά με σύντομη χρονική αγωγή, στο διεγερτικό και χορευτικό….

Οι Ιαμβικοί στίχοι της Οκτωήχου:

Θρηνωδός ει συ και φιλοικτίρμων άγαν,

Αλλ΄ εις τα πολλά και χορεύεις ευρύθμως.

Ο μουσικό νους, όν εγνώρισε τέχνη,

Τις ή παρεκκλίνουσα κλίσις  πλαγίων;

Πέμπτον σε τάξις, αλλά πρώτον του μόνου,

Έχει σε και λέγει σε, πρώτε των πλαγίων.

Δηλαδή:

Πολλά σου μέλη είναι θρηνώδει ή εκφράζουν αισθήματα συμπαθείας, ενώ άλλα είναι πανηγυρικά , και σου θυμίζουν χορό ρυθμικό.

Όποιος έχει μουσική αντίληψη και γνωρίζει την τέχνη της μουσικής αυτός μπορεί να καταλάβει και να πει την αξία τούτου του ήχου, ο οποίος παρεκκλίνει του Α΄ήχου και είναι ο πλάγιός του.

Είσαι ο πέμπτος κατά σειρά ήχος στην τάξη σε έχει όμως και σε ονομάζει πρώτο μεταξύ των πλαγίων, επειδή κατάγεσαι  από τον Α΄ και μοναδικό μεταξύ όλων των ήχων. 

Απήχημα: Για απήχημα έχουμε τη φράση ανέανές ήτοι Πα-Γα-Βου-Παα.

Αλλά καλύτερα ζωντανά στο παρακάτω.

    
Παρακάτω παραλλαγή και μέλος από τα αναστάσιμα του ηχου...